Sportfysiotherapie bij hamstringklachten voor sporters

Hamstringblessure: wat houdt het in en hoe ontstaan het?

Jaarlijks komen er sporters naar de fysiotherapeut toe met een blessure aan de hamstring. Een blessure aan de hamstring betekent dat er schade is aan het spierweefsel van één van de hamstrings (de spieren aan de achterkant van het bovenbeen). Meestal ontstaat deze blessure tijdens de late zwaaifase, zoals bijvoorbeeld tijdens het schieten tegen een bal tijdens voetballen. Tijdens de late zwaaifase is spier maximaal aangespannen en op rek. Hoe hoger de snelheid van de zwaaifase, hoe meer aanspanning er zal plaatsvinden van de hamstring. De meeste blessures van de hamstring ontstaan dan ook bij het schieten tegen een voetbal, het trekken van een sprint en dan met name tijdens de explosieve start of bij het plotseling moeten afremmen tijdens een sprint op hoge snelheid. Maar ook overmatige rek tijdens dansen of een onverwachte beweging in het dagelijkse leven kan tot een hamstringblessure leiden.

Sportfysiotherapie bij hamstringklachten voor sporters
Sportfysiotherapie bij hamstringklachten voor sporters

In het professionele voetbal is een blessure aan de hamstring al jaren de meest voorkomende blessure. Per seizoen vinden er gemiddeld vijf blessures aan de hamstring plaats per voetbalteam.

De duur van een hamstringblessure is variërend van 17 dagen tot 50 dagen.

Over het algemeen wil de sporter liever vandaag dan morgen zijn sport hervatten. Echter, het gevaar bestaat dat de sport te vroeg hervat wordt en dat de blessure recidiveert. Indien men een blessure aan de hamstring heeft gehad, is er 12-31% kans om de blessure nogmaals op te lopen. Meestal gebeurd dit in de periode nadat de sport weer hervat is. (Ekstrand et al. 2011; Ueblacker et al 2012; Reurink et al. 2015; Visser et al. 2012)

Gezien de hoge incidentie van de blessure aan de hamstring is het belangrijk om te weten wat u kunt doen om de blessure te voorkomen. De sportfysiotherapeut is in staat om u te begeleiden om de blessure te voorkomen en indien nodig de blessure te behandelen.

De anatomie en de functie van de hamstring

De hamstring is gelokaliseerd aan de achterzijde van je bovenbeen. De hamstring is een verzameling van drie spieren. De musculus biceps femoris, de musculus semitendinosus en de musculus semimembranosus. Alledrie de spieren hechten vast aan je zitbeen en lopen door naar je onderbeen. De musculus biceps femoris is een tweekoppige spier die zich aan de buitenzijde van het bovenbeen bevindt en die zich hecht aan je kuitbeen. De musculus semitendinosus en de musculus semimembranosus zijn de spieren die zich aan de binnenzijde van het bovenbeen bevinden en hechten aan op je scheenbeen.

De hamstring heeft functie op zowel je heupgewricht als op je kniegewricht. Zo kan het de heup naar achter brengen en kan het de knie naar binnen en buiten laten draaien, indien je knie 90 graden gebogen is. Tot slot zorgt de hamstring ook voor de stabiliseren van het kniegewricht. (Sobotta Clinical Atlas of Human 2019)

Risicofactoren hamstringblessure

(NPI: Masterclass Hamstringletsels in de sport 2019)

Als een of meerdere van onderstaande situaties aan de orde zijn, heeft u een verhoogde kans op het krijgen van een hamstringblessure:

  • verminderde spierkracht van de hamstring in verhouding tot musculus quadriceps femoris (de spier aan de voorzijde van het bovenbeen)
  • vermoeidheid, waardoor de hamstring minder goed de functie kan uitvoeren
  • het niet goed uitvoeren van een warming-up
  • eerder doorgemaakte blessure van de hamstring
  • onvoldoende hersteld zijn van een eerdere (hamstring)blessure
  • verminderde stabiliteit van de romp
  • verstoorde neuromusculaire aansturing
  • lichamelijke klachten elders in het lichaam

Ernst van de hamstringblessure

Er bestaan verschillende gradaties van een blessure aan de hamstring

  • Eerstegraads letsel

Het buigen van uw been geeft een onprettig gevoel, maar op wandeltempo is er nauwelijks pijn. De zwelling van het been is minimaal, wellicht wordt een lichte tinteling ervaren. In dit geval is één tot vijf procent van de spiervezels verrekt of beschadigd. Dit gaat meestal met rust vanzelf weer over.

  • Tweedegraads letsel

Drukken op de hamstring is pijnlijk en er is een zichtbare zwelling/verdikking aanwezig. Ook lichte belasting, zoals wandelen of fietsen, doet pijn en buigen van de knie is uiterst onprettig. Een afspraak met een sportfysiotherapeut is in dit geval aan te raden.

  • Derdegraads letsel

Lopen is erg pijnlijk en mogelijk zijn krukken nodig bij het verplaatsen. De pijn is niet alleen voelbaar in uw bovenbeen, maar ook in de naastgelegen spieren. Daarnaast is een grote zwelling aanwezig op het bovenbeen, mogelijk ook blauwverkleuring. Waarschijnlijk zijn meerdere spiervezels beschadigd. Een afspraak maken bij een sportfysiotherapeut om de mate van schade en verdere behandeling te bepalen is sterk aan te raden. Een operatie kan nodig zijn bij volledige afscheuring van spieren. (https://kngf.nl/defysiotherapeut/aandoeningen-en-klachten/hamstring.html)

Wat kan een sportfysiotherapeut voor u betekenen?

De sportfysiotherapeut zal bij vermoeden van een hamstringblessure een lichamelijk onderzoek uitvoeren. Zo zal van het lichaam de stand worden geïnspecteerd en de beweeglijkheid ervan onderzocht worden. Daarnaast:

  • Palpatie van de hamstring
  • Kracht -/ weerstandstesten van de gekwetste spier, maar ook van de romp en het gehele been.
  • Rek -/flexibiliteitstesten van de gekwetste spier, maar ook van de romp en het gehele been.

Beeldvormend onderzoek is vaak niet nodig om een goede en juiste diagnose te stellen. Dit is wel het geval indien er verdenking is dat de spier volledig is gescheurd. Echografisch onderzoek is een manier van beeldvormend onderzoek die geschikt is om de ernst van de blessure te bepalen. Binnen Sens Gezondheidszorg® is er de mogelijkheid om echografisch onderzoek te laten uitvoeren.

Tijdens het onderzoek van de sportfysiotherapeut is er vaak sprake van pijn tijdens het aanspannen van de hamstring, het rekken van de hamstring en tijdens druk door de sportfysiotherapeut op plek  van letsel aan de hamstring.

Behandeling en revalidatie bij hamstringblessure

Samen met de sportfysiotherapeut leert u hoe om gaan met uw klachten aan de hamstring en het herstel hiervan. Om te beginnen zorgen we ervoor dat u een goede basisstabiliteit hebt en een volledige vrijheid van bewegingen om de activiteiten uit te kunnen voeren. Ook gaat u aan de slag met actieve oefentherapie. Dit bestaat uit oefeningen, waarbij u volledig pijnvrij traint en de aandacht uiteindelijk gericht is op snelheid en explosiviteit. Deze vormen van kracht komen namelijk ook terug indien u trapt tegen een bal of wanneer u aan het sprinten bent. De sportfysiotherapeut geeft aan met welke frequentie de oefeningen uitgevoerd worden. De series en aantal herhalingen worden ook bepaald. Dit alles om zo optimaal mogelijk de hamstring te kunnen trainen om de belastbaarheid van hamstring te verbeteren. Zo gaat u een revalidatietraject in om uiteindelijk weer uw sportactiviteiten te kunnen hervatten. Tot slot wordt er ook besproken hoe een recidief voorkomen wordt. Zo verlaagt u de kans om opnieuw klachten aan de hamstring te krijgen.

Sportfysiotherapeuten

Hilvarenbeek Harm aan het Rot